Soms voelt het alsof de wereld stilvalt, even ophoudt met ademhalen. Je hoort de sirenes nog, maar onder dat lawaai ligt iets anders: het besef dat we samen op een kruispunt staan dat niemand van ons heeft gekozen, maar waar we wel doorheen moeten. Mensen voelen dat in hun lijf. De buurvrouw op de trap. De werkende die twee banen draait en toch achterloopt. De student die zich afvraagt of er straks nog een leefbare toekomst bestaat.
Noam Chomsky — taalkundige, politiek denker en lid van de Council van de Progressive International, die ruim acht jaar geleden sprak tijdens de openingsrede van hun eerste wereldwijde top — fileert al decennia machtsstructuren. Hij noemt dit moment uniek in de menselijke geschiedenis, en dat is geen retorische overdrijving. Drie crises tegelijk bonken op onze deur: klimaat, nucleaire dreiging en afbrokkelende democratie. Grenzen vervagen, macht niet. En precies daarom schuiven twee internationale blokken naar voren, elk met een eigen beeld van de wereld die ze willen vormen.
Aan de ene kant staat de Progressive International, een poging om de kracht van sociale bewegingen, werkenden, klimaatactivisten en gemeenschappen te bundelen. Mensen die weten dat een leefbare wereld niet ontstaat door concurrentie, maar door solidariteit en gedeelde macht.
Aan de andere kant groeit een Reactionaire Internationale, gevoed door autoritaire leiders en de economische elites die van hun beleid profiteren. Trump vormde de spil, maar zijn bondgenoten zitten van Brazilië tot Boedapest, van Tel Aviv tot New Delhi. Staten waar democratie wordt uitgekleed tot decorstuk en waar minderheden worden opgeofferd aan nationalistische fantasieën.
Dit komt niet uit de lucht vallen. Veertig jaar neoliberalisme heeft de samenleving doelbewust uitgekleed. Overheden werden uitgehold, vakbonden kapotgemaakt, publieke rijkdom omgeleid naar een kleine kaste die nu obscene macht bezit. Mensen werden achtergelaten in onzekerheid, kwetsbaar voor elke demagoog die beloofde de boel “op te ruimen” terwijl hij ondertussen zijn hand in je zak had.
Daarbij hoort ook een ongemakkelijke waarheid: zelfs kritische intellectuelen staan niet automatisch buiten de invloed van macht. De onthullingen rond Jeffrey Epstein laten zien hoe dicht prestige, toegang en moreel verval soms op elkaar liggen — en hoe ook uitgesproken critici verstrikt kunnen raken in de privileges van het systeem dat zij analyseren. Dat ondermijnt hun inzichten niet, maar maakt wel zichtbaar dat ideeën nooit losstaan van de structuren waarin ze circuleren. Niemand staat boven macht. Juist daarom blijft georganiseerde tegenmacht onmisbaar.
Het resultaat zie je overal: politiek wantrouwen, woede, gevoelens van machteloosheid. En een schaduwwereld van miljardairs, banken en industrieën die winst maken op verwoesting — of het nu gaat om CO₂, wapens, big pharma of de surveillance-infrastructuur die hele samenlevingen in de houdgreep houdt.
Daar bovenop staat de Doomsday Clock, ooit in minuten, nu in seconden. Niet uit melodrama, maar uit nuchtere analyse: elke dag schuift een nieuwe laag permafrost open, elke dag kruipt een nieuwe autokraat iets verder richting absolute macht, elke dag wordt het lastiger om de planeet leefbaar te houden.
En toch — en hier kantelt Chomsky het donker net genoeg om beweging te zien — is dit geen verhaal van ondergang, maar van keuze. Van strijd. Van internationale solidariteit tegenover internationale onderdrukking. Van mensen die zich organiseren tegenover instituten die niet langer kunnen doen alsof ze geen verantwoordelijkheid dragen.
De vraag is niet of de toekomst al vaststaat. De vraag is wie ermee aan de haal gaat.
Als we iets leren van dit moment, ook vanuit Amsterdam, dan is het dat de wereld open ligt. Kwetsbaar, ja. Maar ook vol contouren van iets anders. Mensen die zorg organiseren waar staten wegkijken. Werkenden die zich opnieuw verenigen. Een groeiend besef dat klimaatstrijd geen lifestyle is maar klassenstrijd. Een intuïtie dat democratie geen ritueel is maar een praktijk — iets dat je doet, samen, elke dag opnieuw.
De Reactionaire Internationale heeft geld, wapens, platforms, algoritmes. Maar wij hebben elkaar. En dat is precies waarom autoriteiten zo hard terugslaan: omdat ze weten dat wanneer mensen hun kracht weer herkennen, de wereld scheef komt te staan voor hen — niet voor ons.
We hoeven niet te wachten. We hoeven alleen te kiezen waar we gaan staan.
En vooral: met wie.
Progressive International: wie ze zijn, wat ze doen, en waarom het telt
De Progressive International (PI) werd gelanceerd in 2020 met een duidelijke missie: progressieve bewegingen wereldwijd samenbrengen, organiseren en versterken. Geen overlegclub, maar een internationale poging om machtsconcentratie te doorbreken en een wereld te bouwen die draait om menselijke waardigheid, democratische zeggenschap en klimaatrechtvaardigheid.
PI werkt via vier pijlers:
- Movement – het verbinden en versterken van sociale bewegingen en activisten.
- Blueprint – het ontwikkelen van gedeelde strategieën voor een rechtvaardige toekomst.
- Wire – een mediaplatform dat stemmen van onderop zichtbaar maakt.
- Observatory – het monitoren van aanvallen op democratie wereldwijd.
Enkele bekende leden en stemmen binnen PI
- Noam Chomsky – taalkundige en politiek denker, decennialang criticus van macht en imperialisme.
- Nazma Akter – vakbondsleider uit Bangladesh, opgekomen uit de textielindustrie, sterk in de strijd voor vrouwen en werkenden.
- Julian Aguon – mensenrechtenjurist uit Oceanië, een van de scherpste stemmen op het snijvlak van klimaat en koloniale continuïteit.
- Andrés Arauz – Ecuadoraans econoom en politicus, sterk in anti-austerity analyses en regionale solidariteit.
- Arundhati Roy (ondersteunend via PI’s netwerk) – schrijver en activist, wereldwijd bekend om haar kritiek op nationalisme en neoliberale macht.
De PI vormt zo een brede internationale familie van denkers, organisatoren, vakbondsleiders, klimaatactivisten en grassroots-bewegingen.
Progressive International: context uit Nederland en daarbuiten
De Progressive International raakt ook aan Nederland, al is het netwerk hier minder zichtbaar dan in Zuid‑Amerika of Zuid‑Azië. Toch sluiten veel strijdvelden hier aan op wat PI beoogt: klimaatrechtvaardigheid, democratische vernieuwing, het terugdringen van multinationale macht, bescherming van migranten en het versterken van werkersmacht.
In Nederland zijn verschillende bewegingen geen formele leden, maar wel ideologisch verwant:
- Extinction Rebellion NL: directe actie voor klimaatrechtvaardigheid.
- FNV‑jong en lokale vakbondsafdelingen die met nieuwe energie strijden voor waardige lonen en zeggenschap.
- KOZP en bredere antiracisme‑netwerken die structureel racisme en koloniale continuïteit blootleggen.
- Woonstrijd‑groepen zoals Bond Precaire Woonvormen en lokale huurderscollectieven.
- Digitale burgerrechtenbewegingen zoals Bits of Freedom.
Internationale PI‑campagnes die Nederland direct raken
1. Debt Justice / klimaatschuld – Campagnes voor kwijtschelding van schulden van landen die het minst vervuilen maar het zwaarst getroffen worden. Voor Nederland betekent dit druk op onze regering die in de EU vasthoudt aan harde schuldenvoorwaarden.
2. Democratische verdediging – PI monitort aanvallen op democratische processen. Dit raakt aan Nederlandse thema’s: de toeslagenaffaire, etnisch profileren, afbrokkelende publieke omroepen en de groeiende invloed van rechtse mediabedrijven.
3. Fossiele ontmanteling – PI werkt mee aan internationale campagnes tegen fossiele multinationals. De Nederlandse staat heeft directe banden met Shell, Gasunie en Tata: een helder voorbeeld van verweven macht.
4. Internationalisme van werkenden – PI richt zich op grensoverschrijdende arbeidsrechten. Nederland kent massale platformarbeid en kwetsbare arbeidsmigratie: hier wordt internationalisme geen luxe, maar noodzaak.
Wat dit praktisch betekent
Als we PI serieus nemen, betekent dat dat we in Nederland onze lokale conflicten verbinden met mondiale structuren. De wooncrisis staat niet los van internationale investeringsfondsen. Klimaatbeleid niet van handelsverdragen. Racisme niet van geopolitiek en oud koloniaal kapitaal.
PI biedt een gemeenschappelijke tafel. Geen symboliek, maar een plek waar bewegingen strategie delen en elkaar versterken.
De vraag is niet óf Nederland meedoet. De vraag is: hoe groot durven we te denken?
www.progressive.international/
Vond je dit een interessant artikel?
