Pío Baroja’s romans tonen een maatschappij in verval, met hoofdpersonages die weigeren zich te conformeren. Zijn scepticisme en libertaire individualisme roepen vragen op over engagement, klassenbewustzijn en de grenzen van afzijdigheid. Zijn werk blijft provocerend actueel.
Amsterdam is veranderd door gentrificatie, toerisme en sociale ongelijkheid. Individualisme en “opkomen voor jezelf” hebben de stad harder en onverschilliger gemaakt. Een oproep voor hernieuwde gemeenschapszin en solidariteit is nodig om de stad te herstellen.
Vrijheid is verschoven van een collectief ideaal naar individualisme, wat onze democratie verzwakt. De tekst pleit voor een herdefiniëring van vrijheid als gedeelde verantwoordelijkheid, met nadruk op gezamenlijke actie tegen ecologische en economische onderdrukking.