Er zijn momenten waarop een regering niet alleen beleid maakt, maar een vijand optuigt die groot genoeg moet lijken om steeds meer macht naar zich toe te trekken. De geplande internationale anti-Antifa-top van het Trump-regime past precies in dat patroon.
Reuters meldde eind maart 2026 dat Washington werkt aan een internationale conferentie in juni of juli, bedoeld om met andere regeringen strategieën tegen “Antifa” en andere linkse groepen te bespreken. Dat is geen losse oprisping of een quote voor de achterban. Het is een poging om een politiek vijandbeeld te internationaliseren. Wat eerst binnenlandse propaganda was, dreigt nu diplomatiek beleid te worden.
Dat is gevaarlijk, niet alleen vanwege Trump zelf, maar vanwege de logica erachter. “Antifa” is geen strak georganiseerde internationale organisatie met een hoofdkantoor, ledenadministratie en bevelslijn. Ook Reuters en andere uitleg over het onderwerp maken duidelijk dat het gaat om een losse, gedecentraliseerde politieke stroming. Juist dat maakt het zo bruikbaar als repressief etiket. Wie van een ideologie een terreurlabel maakt, kan de reikwijdte van vervolging eindeloos oprekken. Dan gaat het al snel niet meer alleen over mensen die geweld plegen, maar ook over symbolen, kleding, netwerken, solidariteitsstructuren en uiteindelijk over politieke identiteit zelf.
Daar zit de kern. Trump probeerde in september 2025 al om antifa officieel neer te zetten als binnenlandse terroristische organisatie. Juristen wezen er meteen op hoe wankel die stap juridisch is. De Verenigde Staten hebben geen helder wettelijk kader om een binnenlandse ideologische stroming op dezelfde manier te behandelen als een buitenlandse terroristische organisatie. Maar juridisch wankel betekent in zo’n klimaat allerminst ongevaarlijk. Integendeel. Het doel is niet alleen om te winnen in de rechtszaal, maar om te intimideren in de samenleving.
Dat zie je ook in de manier waarop de Amerikaanse staat inmiddels Europese groepen heeft aangewezen, waaronder “Antifa Ost”, een verzamelnaam voor antifascistische netwerken en scenes in Oost-Duitsland, niet voor één centraal geleide organisatie. Zulke aanwijzingen hebben concrete gevolgen: financiële bevriezing, strafrechtelijke risico’s, inreisverboden en een zwaar internationaal stigma. Wat hier wordt geëxporteerd, is niet alleen beleid, maar een repressief frame. Een regime dat antifascisme probeert gelijk te schakelen met terrorisme, dwingt bondgenoten tegelijk om dezelfde taal over te nemen, dezelfde prioriteiten te kiezen en uiteindelijk dezelfde vijand te erkennen.
Juist daarom is de Europese dimensie zo belangrijk. Voor autoritaire en radicaal-rechtse regeringen is dit een buitenkans. Viktor Orbán heeft al laten zien hoe bruikbaar het terreurlabel is wanneer je linkse, anarchistische of militante tegenstanders wilt criminaliseren. Een gezamenlijke top met Washington gaat dus niet alleen over “veiligheid”, maar over de opbouw van een transnationaal rechts front dat oppositie bestuurlijk, financieel en juridisch wil inperken. Reuters meldde al dat vooral Europese regeringen op de gastenlijst staan. Dat zegt veel over de inzet.
Het cynische is dat deze fixatie op “Antifa” ook nog eens botst met de eigen veiligheidsrealiteit. Reuters meldde dat oud-functionarissen van de Amerikaanse terrorismebestrijding openlijk twijfelen aan de noodzaak om schaarse middelen juist hierop te richten, terwijl de dreiging vanuit Iran-gelieerde netwerken en andere gewelddadige actoren hoger op de agenda staat. Europol benadrukt intussen dat de terroristische dreiging in Europa acuut blijft en dat vooral jihadistisch terrorisme voor lidstaten de grootste zorg is. Met andere woorden: dit is geen neutrale veiligheidskeuze, maar een politieke keuze.
Die keuze heeft nu al tastbare gevolgen. In Texas werden acht mensen veroordeeld op terrorismegerelateerde aanklachten na een gewelddadige aanval op een ICE-centrum. Dat daar daadwerkelijk geweld heeft plaatsgevonden, inclusief een zwaargewonde agent, maakt de zaak ernstig. Maar juist zulke zaken worden vervolgens gebruikt om een veel bredere ideologische paraplu op te zetten, waarin zwarte kleding, black bloc-tactiek of radicale oppositie kunnen dienen als bewijs van “terroristische” verbondenheid. Zo verschuift de grens, bijna ongemerkt, van vervolging van geweld naar vervolging van politieke associatie.
Daarmee komen we bij de diepere vraag: waarom is antifascisme zo’n aantrekkelijk doelwit voor autoritaire politiek? Omdat antifascisme, in de breedste zin, niet alleen een verzameling actievormen is, maar ook een weigering. Een weigering om mee te bewegen met de normalisering van extreemrechts, racisme, deportatieregimes en staatsgeweld. Wie die weigering wil breken, moet haar eerst verdacht maken. Eerst semantisch, daarna juridisch, daarna institutioneel.
Daar gaat deze top in wezen over. Niet over veiligheid, maar over discipline. Niet over bescherming van burgers, maar over bescherming van orde. Niet over terrorismebestrijding op zichzelf, maar over de uitbreiding van een staatsapparaat dat protest, radicale solidariteit en antifascistische tegenmacht steeds makkelijker als extremisme kan framen.
Europa moet daar niet in meegezogen worden. Zodra regeringen accepteren dat “antifa” een bruikbaar overkoepelend terreurlabel is, zetten ze de deur open voor iets groters: de criminalisering van politieke tegenstand die zich niet laat inpassen in parlementaire, keurige en ongevaarlijke vormen. Vandaag treft dat anarchisten, antifascisten en radicaal-linkse netwerken. Morgen treft het klimaatactivisten, solidariteitsorganisaties, migrantensteunpunten en ieder initiatief dat de macht fundamenteel ter discussie stelt.
De les is eenvoudig. Wanneer een staat begint te spreken over een internationale coalitie tegen een grotendeels amorfe politieke stroming, moet je niet alleen luisteren naar wat hij zegt te bestrijden. Je moet vooral kijken welke ruimte hij voor zichzelf aan het maken is.